Alternatywa partnerem dialogu? – Alternative Dialogpartner?

In den kommenden Monaten will die auf der deutschen politischen Bühne neue Alternative für Deutschland (AfD) in drei bundesdeutsche Landtage einziehen – darunter diejenigen von Brandenburg und Sachsen, direkten Nachbarn Polens.

W ciągu najbliższych miesięcy nowa niemiecka partia Alternatywa dla Niemiec (AfD) zamierza wejść do trzech landtagów, w tym brandenburskiego i saksońskiego, a zatem w krajach związkowych będących bezpośrednimi sąsiadami Polski.

PetryJaki potencjał kryją w sobie starania nowej partii o możliwość zasiadania w landtagach oraz jej prawdopodobne wejście do krajowych parlamentów z perspektywy stosunków polsko-niemieckich? W pierwszym rzędzie zadajmy sobie pytanie, czy kierownictwo AfD ma Polskę „na radarze” jako sąsiada i partnera na gruncie polityki regionalnej. Na konferencji prasowej, jaka odbyła się 30 lipca celem zaprezentowania programów wyborczych, czołowy kandydat AfD w Brandenburgii, Alexander Gauland, nawiązując do tematu przestępczości na terenach przygranicznych, opowiedział się za tym, aby zastanowić się nad możliwością zawieszenia obowiązywania Układu z Schengen – aczkolwiek w odpowiedzi na skierowanie doń zapytanie zapewnił, że prócz tego jest bardzo zainteresowany zacieśnieniem współpracy z polskimi sąsiadami w zakresie polityki bezpieczeństwa. W tym kontekście Polskę należy jego zdaniem intensywniej uwzględnić jako poważnego partnera w Europie Środkowo-Wschodniej, również z punktu widzenia krytyki dotyczącej stosowania sankcji wobec Rosji, której politykę obserwuje się w Polsce z zaniepokojeniem.

Gauland jest przekonany, że wówczas łatwiej będzie poruszać w kontaktach z Polską rzekomo drażliwe kwestie – być może nawet łatwiej niż przychodzi to partiom głównego nurtu, obarczonym odpowiedzialnością za sprawowanie rządów na szczeblu państwa. Predestynowana byłaby w tym względzie polityka Wolnego Kraju Saksonii, który w ostatnich latach nawiązał wielorakie stosunki przede wszystkich ze Śląskiem. Frauke Petry, czołowa kandydatka AfD w Saksonii i zarazem rzeczniczka swojej partii na szczeblu federalnym, która zdążyła już wygłosić referat w Piwnicy Świdnickiej we Wrocławiu (patrz „Wochenblatt.pl” 1155, str. 11), przemawiając w Berlinie, zapewniła po raz kolejny, że w ramach polityki regionalnej należy „perspektywicznie podejść” do spraw mniejszości niemieckiej w Polsce.

Frauke Petry klarownie analizuje, że ten obszar polityki traktowano w Niemczech dotychczas „po macoszemu” – w wielu przypadkach bowiem brakuje świadomości, że mówiąc o ochronie mniejszości, trzeba uwzględniać nie tylko mniejszości w Niemczech. Ponadto uważa ona, że należy przeprowadzić w Niemczech „proces uświadomienia” społeczeństwu tematu spraw rodaków żyjących w Polsce. Być może taki właśnie sposób postrzegania tematu w połączeniu z dążeniem, by najpierw zmienić tory dyskursu, jaki toczy się wewnątrz Niemiec, ma w sobie więcej realizmu aniżeli deklaracje pozostawania u boku mniejszości, z której łona przez prawie 25 lat nie narodziła się żadna koncepcja dotycząca zakładania niemieckich przedszkoli i szkół podstawowych.

Tego rodzaju zaangażowanie stanowi zalążek nowych rozwiązań w ramach prowadzonego transgranicznego dialogu. Co prawda oddziały krajowe AfD wiedzą, że nie uzyskają one udziału w rządzeniu państwem – niemniej poprzez obecność w mediach będą mogły inicjować różnego rodzaju debaty. Możemy w napięciu oczekiwać, jak w obliczu tych sygnałów będzie rozwijać się współpraca z polskim partnerem współtworzącym frakcję w Parlamencie Europejskim, którym jest Prawo i Sprawiedliwość (PiS).

Tilman Asmus Fischer

Erschienen in: WOCHENBLATT.pl – Nachrichten der Deutschen in Polen 32/2014 (www.wochenblatt.pl).

Deutsche Fassung

Welches Potential bergen die Bewerbung der neuen Partei um Landtagsmandate und ihr wahrscheinlicher Einzug in die Landesparlamente für die deutsch-polnischen Beziehungen? Wichtig ist zuvorderst die Frage, ob die AfD Polen landespolitisch als Nachbar und Partner ‚auf dem Schirm hat’. Am 30. Juli sprach sich der brandenburgische Spitzenkandidat Alexander Gauland auf einer Pressekonferenz zur Vorstellung der Wahlprogramme, mit Blick auf die Grenzkriminalität dafür aus, über eine Aussetzung des Schengen-Abkommens nachzudenken – wenn er auch auf Nachfrage beteuerte, zudem sehr für eine stärkere sicherheitspolitische Zusammenarbeit mit den polnischen Nachbarn einzutreten. In diesem Sinne sollte Polen zukünftig intensiver als wichtiger Partner in Ostmitteleuropa ernst genommen und einbezogen werden; aber auch mit Blick auf die Kritik an Sanktionen gegen Russland, dessen Politik in Polen mit Sorge beobachtet wird.

Dann würde es im Gegenzug sicherlich leichter fallen, angeblich heikle Fragen gegenüber Polen anzusprechen. Vielleicht sogar leichter, als es den etablierten Parteien in der Wahrnehmung ihrer Regierungsverantwortung auf Bundesebene fällt. Prädestiniert wäre hierfür die Politik des Freistaates Sachsen, der in den letzten Jahren bereits vielfältige Beziehungen vor allem nach Schlesien geknüpft hat. Frauke Petry, sächsische Spitzenkandidatin und Bundessprecherin der AfD, hatte bereits im Schweidnitzer Keller zu Breslau gesprochen (siehe Wochenblatt 1155, S. 11) und beteuerte in Berlin nochmals, die Anliegen der Deutschen in Polen sollten in der Landespolitik „perspektivisch aufgegriffen werden“.

Klar ist ihre Analyse, dass dieses Politikfeld bisher in Deutschland „stiefmütterlich“ behandelt worden sei – vielfach fehle das Bewusstsein, dass man beim Minderheitenschutz nicht nur „über Minderheiten hierzulande reden muss“. Darüber hinaus sei ein „Aufklärungsprozess“ in Deutschland über die Belange der Landsleute in Polen notwendig. Vielleicht ist ja diese Einsicht und das Bestreben, erst einmal den innerdeutschen Diskurs zu wandeln, realistischer als einige Bekundungen, an der Seite der Volksgruppe zu stehen, aus denen in fast 25 Jahren kein Konzept für deutsche Kindergärten und Grundschulen erwachsen ist.

Also ein neuer Ansatz im grenzüberschreitenden Dialog durch ein solches landespolitisches Engagement. Zwar wissen die AfD-Landesverbände, dass sie keine Regierungsbeteiligung erreichen werden – jedoch könnten sie durch Medienpräsenz Debatten anregen. Mit Spannung ist abzuwarten, wie sich unter diesen Vorzeichen die Zusammenarbeit mit dem polnischen Fraktionspartner „Recht und Gerechtigkeit“ (PiS) im Europaparlament entwickelt.

Advertisements

Kommentar verfassen

Trage deine Daten unten ein oder klicke ein Icon um dich einzuloggen:

WordPress.com-Logo

Du kommentierst mit Deinem WordPress.com-Konto. Abmelden / Ändern )

Twitter-Bild

Du kommentierst mit Deinem Twitter-Konto. Abmelden / Ändern )

Facebook-Foto

Du kommentierst mit Deinem Facebook-Konto. Abmelden / Ändern )

Google+ Foto

Du kommentierst mit Deinem Google+-Konto. Abmelden / Ändern )

Verbinde mit %s